Tư tưởng Duy Dân có từ thời 1940 của Lý Đông A viết ra. Từ thời đó cho đến này, rất nhiều người, gồm cả những người nằm trong các tổ đảng Duy Dân, viết nhiều về tư tưởng này. Tuy nhiên những điều viết đó chỉ là sự lập lại những gì Lý Đông A viết và không có gì mới lạ hơn để người đọc có thể áp dụng vào đời sống thực tế bản thân, thay vì nghe những lý luận trên mặt triết học.
Sự thất bại (nếu hiểu theo nghĩa chưa được phổ biến rộng
rãi) của học thuyết Duy Dân không phải học thuyết đó không thực tế mà những người
học những học thuyết đó không nắm rõ nền tảng nào cần phải có để hiểu rõ được
tư tưởng Duy Dân. Chính vì không nắm rõ nền tảng cho nên tư tưởng Duy Dân vẫn
có giá trị trên mặt lý luận nhưng không có giá trị về mặt thực hiện. Đọc và hiểu
tư tưởng Duy Dân chỉ là một khía cạnh của đọc nhưng để gọi là hiểu thì phải thấy
được đời sống thực tế đó hiện rõ trong tư tưởng Duy Dân ở chổ nào. Hiểu sai tức
là đã không nắm rõ tư tưởng đó.
Nền tảng tư tưởng Duy Dân phải bắt đầu từ những người quan
tâm về Con Người và Xã Hội. Cần phải nhấn mạnh là quan tâm về Con Người và Xã Hội
bởi nếu quan tâm về xã hội (mặt nổi) mà không quan tâm về con người thì chỉ
nhìn cái ngọn mà không nhìn cái gốc. Mọi biến loạn của xã hội phát xuất từ Con
Người. Đó là lý do tại sao, tư tưởng Duy Dân bắt buộc khởi đầu từ Con Người.
Để có một Con Người Duy Dân cần phải có một nền giáo dục
Duy Dân. Nhưng trước hết, phải có những Con Người nhìn ra được giá trị thực tế
của tư tưởng Duy Dân, phải có những Con Người tự họ đã là Duy Dân qua sự tu dưỡng
ở bản thân để có sự giác ngộ hầu nhìn ra được hình ảnh Duy Dân ở thực tế đời sống
ra sao, hoặc phát hiện ra hình ảnh phản Duy Dân để tránh bước vào vết xe đổ.
Nền tảng căn bản của tư tưởng Duy Dân phát xuất từ sự tu
dưỡng của mỗi cá nhân trong xã hội. Tu dưỡng ở mỗi Con Người có nhiều cấp độ
khác nhau nhưng có một điểm chung là cuộc sống không những phục vụ cho chính
mình, gia đình mình mà phải quan tâm đến xã hội, có trách nhiệm với xã hội.
Tương quan của mọi con người sống trên trái đất này là
tương quan hỗ tương từ nền tảng xã hội. Đời sống người của thời đại là đời sống
của hợp hòa cùng xã hội. Trong cái hợp hòa đó, sự dung hòa giữa quyền lợi cá
nhân và xã hội, xã hội và cá nhân là sự dung hòa cần thiết để bảo đảm quyền lợi
của cá nhân đồng thời không ảnh hưởng đến quyền lợi của xã hội. Làm được điều
này cần phải có những Con Người có nền tảng tu dưỡng để sự dung hòa dễ dàng xảy
ra.
Sự tu dưỡng mỗi cá nhân tạo ra sống thật, sống biết, sống
đúng.
Sống thật mang nhiều ý nghĩa gồm cả sống không giả dối, sống
với đời sống phù hợp với bản thân mình. Sức mình 10 mà đòi hưởng thụ 100 thì đó
không phải là sống thật. Mình giỏi làm việc A mà đòi làm việc B thì rõ ràng
không sống thật với chính khả năng của mình. Mình nói dối mà cứ nói là mình nói
thật thì đây không phải là sống thật.
Sống biết là biết quan sát những người chung quanh để
phát hiện những con người giả dối, ngụy biện. Sống biết để nhận diện được những
Tham-Sân-Si của bản thân hầu điều khiển cái Tham-Sân-Si của chính mình thay vì
để ba cái đó điều khiển Con Người của mình. Tham-Sân-Si luôn luôn có sẵn trong
mỗi người và đó là sự tự nhiên của đời sống người. Tuy nhiên cái tự nhiên đó có
thể được dung hòa để không đi đến quá độ, ảnh hưởng đến những người khác trong
xã hội.
Sống đúng là sống không hổ thẹn với lương tâm của mình.
Dĩ nhiên vấn đề này không đơn giản bởi khi nói đến lương tâm thì nhiều người
thường hay hiểu lầm là lương tâm của A có thể khác lương tâm của B. Đây chỉ là
sự ngụy biện. Đã là Con Người thì cái lương tâm của Con Người là lương tâm của
mỗi người. Mình không muốn người khác lừa gạt, nói dối với mình thì chính mình
không làm chuyện lừa gạt, nói dối với người khác.
Tu dưỡng bản thân hay còn gọi là Tu Dưỡng Thắng Nhân (tu
dưỡng để thắng Tham-Sân-Si của chính mình, để tạo ra sự giác ngộ ở bản thân) là
đề tài với nhiều chủ đề được khai triển trên trang mạng Ngàn Lau và đây là nền
tảng căn bản của tư tưởng Duy Dân. Không có những nền tảng này thì khó mà thấu
hiểu được chiều sâu của tư tưởng Duy Dân về Con Người.
Cho dù xã hội có những Con Người Duy Dân để hình thành một
chính quyền Duy Dân nhưng Con Người luôn luôn thay đổi (tốt hơn hoặc xấu hơn)
cho nên một cơ cấu chính quyền được gọi là Cơ Năng Hiến Pháp để thanh lọc những
thành phần xấu, sửa đổi những chính sách sai lầm của giới lãnh đạo do sự phản ảnh
của người dân chứ không phải chờ đợi đến mùa bầu cử.
Đấy chính là nền tảng từ Con Người đến Cơ Chế Chính Quyền.
Có mấy ai thấy được giá trị của nền tảng đó? Có lẽ một học viện Duy Dân cần ra
đời để mở những lớp huấn luyện nói về nền tảng Duy Dân và cơ chế Duy Dân ở
tương lai. Phải xây dựng lại nền tảng của Con Người nếu không Con Người sẽ bị
thời đại điện toán biến hóa họ thành những Con Người ỷ lại vào AI thay vì dựa
vào chính bản thân để suy nghĩ, suy luận, suy xét và tự bản thân làm chủ lấy
mình để trở thành một Con Người Nhân Chủ trước khi thực hiện Dân Chủ trên nền tảng
Nhân Chủ đó.
Vũ Hoàng Anh Bốn Phương
Tháng 12 năm 2025 (Việt lịch 4904)
Nguồn: https://nganlau.com/2026/01/07/nen-tang-tu-tuong-duy-dan/
