Ma Tiền

 

Để thực hiện nhu cầu nhu yếu (ăn, chỗ ở), mỗi cá nhân sống trong xã hội cần có tiền để thực hiện nhu cầu trên.  Không thể nào chối bỏ được sức mạnh của đồng tiền bởi nếu tiền không có thì lấy gì để ăn, tìm đâu ra chỗ ở nếu mà cá nhân đó không có đất để tự mình tạo ra thức ăn, dựng lên căn nhà lá cho chính bản thân mình.

Đồng tiền có thể cung cấp nhu cầu nhu yếu của con người nhưng đồng tiền có thể trở thành một loại ma, âm thầm xâm nhập vào cơ thể của con người để biến con người làm nô lệ cho đồng tiền. Từ sự nô lệ đó biến con người trở thành một con vật đội lốp người. Hãy tìm hiểu rõ hơn nữa, bằng những chứng minh thực tế của cuộc sống để mỗi người trong chúng ta rút ra bài học cho chính bản thân, hoặc để thế hệ tương lai nhìn rõ vấn đề, không vấp phải những cái mà tiền nhân đã vấp phải trong việc kiến tạo một nước Việt mới.

Câu chuyện ma tiền xảy ra ở tất cả mọi nơi, ở tất cả mọi cơ chế dân chủ hay độc tài. Ma tiền xâm nhập vào chính trong tiềm thức của mỗi người chỉ đơn giản là lòng tham không đáy của con người. Càng có nhiều của cải thì càng sợ mất. Mà càng sợ mất thì tìm đủ mọi cách để giữ của cải đó bằng mọi cách dù là ảnh hưởng đến cuộc sống của người khác. Ngay cả những người không giàu có, ma tiền vẫn có thể xâm nhập vào chính mình mà mình không hề nghĩ đến. Hãy đưa ra vài thí dụ để chứng minh điều trên.

Tại Mỹ, công ty Facebook (FB) vì ma tiền, sẵn sàng nhận quảng cáo giả dối từ những cuộc vận động tranh cử; hoặc nhận quảng cáo từ những người lừa gạt người mua qua dạng công ty có website rõ ràng trong thời gian lừa gạt.  Nếu bạn sống ở Mỹ, bạn vào FB, một quảng cáo của một công ty nào đó hiện trên FB của bạn. Trước khi mua bạn phải cần đọc rõ những lời phê phán của những người đã từng là nạn nhân của sự lừa gạt. Có lẽ người lừa gạt không có đủ thời gian để xóa những phê phán thông báo cho mọi người biết đây là sự lừa gạt, bởi có những quảng cáo trên vài trăm hoặc cả ngàn lời phê bình trong đó. Khi bạn báo với FB đây là quảng cáo sai lầm thì FB chỉ cám ơn bạn, không gửi quảng cáo đó đến bạn nhưng loại bỏ quảng cáo đó hay không thì có lẽ … không xảy ra bởi sẽ mất đi tiền quảng cáo.  Đối với FB, họ quan niệm người mua phải kiểm chứng quảng cáo chứ họ không làm chuyện đó, mặc dù bạn đã thông báo với họ và nhiều người trên đó đã cho biết là lừa gạt, FB không quan tâm bởi họ đã bị ma tiền làm họ không còn thấy đâu là sai trái. Vấn đề đặt ngược lại, nếu ai đó quảng cáo trên FB, nói cái không thật về công ty FB, về cá nhân ông chủ FB thì FB có nhận đăng hay không? Chắc là không bởi họ cho rằng nói sai về họ. Nhưng khi nói sai về người khác thì họ không quan tâm. Chính con ma tiền đã làm những người sáng lập FB không nhìn ra sự thật của vấn đề, miễn sao mình có tiền quảng cáo mà không cần biết cái quảng cáo đó ảnh hưởng đến người khác hay không.

Một thí dụ khác ở VN, những tư nhân, những quan chức trong cơ chế cầm quyền, cùng nhau hợp tác để cướp đất của dân, với danh nghĩa sử dụng đất đai cho việc phát triển kỹ nghệ nhưng thực chất là để làm giàu trên những mảnh đất đáng vài triệu đô và bồi thường cho dân vài trăm đô để dân trở thành dân oan, không nhà cửa cư trú (một trong những nhu cầu nhu yếu của Con Người). Ma tiền đã đưa họ đến hành động dựng lên những trạm thu tiền đường mà những con đường đó họ lấy tiền đâu ra để xây? Chắc chắn là tiền thuế của dân và họ vẫn tiếp tục làm công việc thu tiền không cần biết hệ quả thu tiền đó sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân ra sao, ảnh hưởng đến hệ thống đường xá ra sao. Ma tiền đã đưa họ đến hành động cho những công ty nước ngoài, mặc sức xả thải chất động vào nước, vào không khí nơi mà người dân đang sống và cả chính họ đang sống. Ma tiền đã làm cho người dân sẵn sàng bỏ chất hóa học vào thức ăn nhằm đem lại lợi cho mình mà không cần biết sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống của người khác ra sao. Nếu bạn có dịp vào vùng thôn quê trong dịp quen biết ai đó, thì bạn sẽ không ngạc nhiên khi họ nói với bạn cây này là dành cho ở nhà ăn, còn những cây kia là để bán ngoài chợ. Tại sao thế? Tại sao cây ở nhà ăn thì lại khác còn cây bán ngoài chợ lại khác? Phải chăng ma tiền đã làm cho người dân sẵn sàng bỏ chất hóa học vào cây bán cho người khác còn cây chính nhà mình ăn thì không bỏ chất hóa học?

Ma tiền đã làm cho các vị bác sĩ ở Mỹ, cũng như những công ty sản xuất thuốc, hợp tác với nhau để bán thuốc, để cùng nhau thu lợi nhuận (bác sĩ nhận tiền từ hãng thuốc, hãng thuốc bán ra được số lượng cao do toa của bác sĩ) kết quả tạo ra cuộc khủng hoảng của Opiod (thuốc đau nhức) với biết bao nhiêu người chết, với biết bao nhiêu chi phí của chính quyền địa phương cứu một người bị lạm thuốc Opiod.

Ma tiền đã làm cho những công ty thuốc, cùng một loại thuốc nhưng bán ở Mỹ giá gấp 5 lần so với giá bán ở những quốc gia Canada hoặc Âu Châu. Chuyện này xảy ra bởi vì ma tiền, các dân biểu ở Quốc Hội Mỹ, làm ra luật để hãng thuốc tự do bán giá chết người, miễn sao hãng thuốc bỏ tiền vào quỹ ứng cử của họ thì luật sẽ được thông qua dễ dàng mà không cần biết những người cần loại thuốc đó phải bán cả tài sản để mua những loại thuốc mình cần cho cuộc sống của mình.

Ma tiền đã làm cho người lãnh đạo nghiệp đoàn xe hơi ở Mỹ, giao cho công ty nào đó một hợp đồng huấn luyện người trong nghiệp đoàn để nhận được tiền hối lộ với con số là 1.5 triệu từ công ty nhận hợp đồng đó.

Ma tiền đã làm cho các luật sư ở Mỹ, nhận tiền từ nước ngoài để làm đại diện cho thân chủ nước ngoài, nhằm vận động hành lang để ảnh hưởng đến chính sách của Mỹ có lợi cho khách hàng nước ngoài của mình là một chính quyền hoặc ảnh hưởng thẳng vào chính sách của Mỹ có lợi cho nước mà các luật sư nhận là khách hàng.

Ma tiền đã làm cho tổ chức Hoàng Cơ Minh, từ một tổ chức gọi là kháng chiến trở thành một tổ chức kinh tài, lừa gạt người dân để người dân ủng hộ qua hệ thống phở Hòa hoặc qua những hệ thống kinh tài khác mà không cần biết là hành động đó cũng giống như hành động của cộng sản. Lợi dụng từ ngữ kháng chiến, lợi dụng lòng yêu nước của người dân để lấy tiền ủng hộ một cách không có lương tâm. Xem ra lòng yêu nước của người Việt đều bị cả hai phía (cộng sản hay không cộng sản) lợi dụng một cách trắng trợn và thô bỉ.

Ma tiền đã khiến một số người Việt, sống tại Anh Quốc, dùng căn nhà đang ở để trồng thuốc phiện, bán cho người tiêu dùng mà không cần biết đây là vi phạm luật pháp của quốc gia sở tại. Cũng trên lãnh vực thuốc nguy hiểm này, ma tiền đã biến VN thành nơi sản xuất loại thuốc phiện, bạch phiến để giết chết thế hệ trẻ Việt đồng thời xuất khẩu những loại thuốc nguy hiểm này ra các quốc gia khác mà không cần biết tính mạng của người sử dụng ra sao.

Rất nhiều thí dụ thực tế, ở khắp nơi trên thế giới này, để cho thấy trong tất cả mọi xã hội, mọi thành phần đều bị con ma tiền chi phối quyết định hằng ngày của họ trên lãnh vực kinh tế, trên lãnh vực làm giàu và ngay cả trên lãnh vực thực hiện nhu cầu nhu yếu. Có người lý luận vì nhu cầu sống (ăn, mặc, ở), cho nên tôi phải làm tất cả mọi chuyện để thực hiện nhu cầu này, bởi nếu không tôi sẽ chết đói. Đây cũng là sự ngụy biện bởi con ma tiền xâm nhập vào trong tri thức của chính mình và từ đó -- mình không nhìn ra được vấn đề là có nhiều cách để tạo ra tiền hầu cung cấp nhu cầu nhu yếu của chính bản thân. Vấn đề là sự lựa chọn, vấn đề là ma tiền hoành hành trong chính cơ thể của người đó ra sao để đi đến một quyết định tốt trong công việc thực hiện nhu cầu nhu yếu của chính bản thân.

Trong cuộc sống của Con Người không phải chỉ có tiền là trên hết. Câu nói “có tiền mua tiên cũng được” là câu nói đầu môi chót lưỡi, câu nói của người giàu -- tưởng đồng tiền của mình sẽ mua được tất cả. Thực tế thì đồng tiền không mua được cái quan trọng nhất của Con Người đó là mạng sống. Dù anh có giàu cách mấy anh vẫn không mua được sự sống và rồi anh cũng sẽ nằm dưới lòng đất như mọi người. Chưa kể đồng tiền sẽ không mua được nhân cách, tư cách của một con người.  Bán tư cách, nhân cách của một con người dễ hơn là bỏ tiền ra mua tư cách, nhân cách của một con người.

Chỉ khi nào chính mỗi cá nhân Việt nhận ra được con ma tiền sống trong chính mình, luôn luôn chờ chựt để cướp đi tri thức, trí tuệ của chính mình. Từ sự nhận thức đó sẽ dẫn đến hành động cố gắng tu dưỡng Tâm của mình, không để con Ma Tiền điều khiển mình mà chính mình tự điều khiển bản thân mình, quan tâm đến cuộc sống của mình và cuộc sống của người khác trong xã hội mình đang sống. Đó chính là bước khởi đầu để có một Con Người Duy Dân.

Vũ Hoàng Anh Bốn Phương

Tháng 10 năm 2019 (Việt Lịch 4898)

Nguồn: https://nganlau.com/2020/02/24/ma-tien/

 

 

Tu Dưỡng Thắng Nhân: Quan hệ Người với Người (P1)

 

Bước kế tiếp trong tiến trình tu dưỡng bản thân để thắng với chính Con Người mình thì phải tìm hiểu rõ quan hệ giữa Người với Người. Tại sao phải tìm hiểu quan hệ này? Bởi đây chính là đầu mối của sự bất hòa trong xã hội chỉ vì Tham-Sân-Si và đưa đến chiến tranh. Mà hiểu rõ quan hệ này để biết quý trọng mọi người và biết cách ứng xử trong từng trường hợp hầu tạo ra một xã hội hài hòa, mọi người cùng tiến bộ.

Đặc tính của Người

1.  Khác biệt cá tính, tài năng

Đã gọi là người thì trăm người mười ý. Ngay cả cùng một ý thì chưa chắc những người cùng một ý đó có quan điểm giống nhau ở mọi vấn đề. Sự không giống nhau này bởi từ khi được sinh ra, mỗi người lớn lên trong một môi trường khác nhau, cộng với sự bẩm sinh của Tâm tạo cho sự khác biệt của từng người cho dù sống trong một môi trường.

Theo Duy Thức học thì tiến trình thu thập dữ kiện bên ngoài du nhập vào mỗi cá nhân đi theo "Tâm-Ý-Thức": (1) Thức là ngũ quan (tai, mắt, mũi, miệng ...) thu nhận các dữ kiện bên ngoài trong cuộc sống hàng ngày; (2) Ý là sự suy diễn (yêu, ghét, nối kết các dữ kiện với nhau, cho là xấu, tốt...); (3) Tâm là kho chứa các dữ kiện mà cá nhân muốn, thích, chấp nhận. Đây là sự kiện đem đến khác biệt giữa người và người tuy rằng cùng học một bài học hay biết cùng một câu chuyện nhưng mỗi người sẽ suy diễn theo ý, kinh nghiệm riêng.

Do đó để hiểu mọi người trong xã hội thì phải hiểu bản thân trước. Những giới hạn của Tâm-Ý-Thức vì khả năng giới hạn của ngũ quan, của Ý, của Thức.... Cùng là một bức tranh (hay cảnh thiên nhiên) nhưng có người thấy đẹp, người không. Cũng là một câu chuyện có người thấy hay, có người không thích. Cũng là một món ăn, có người khen ngon, có người coi thường.

Trong bản Hiến Pháp của Hoa Kỳ có câu nhận định mọi người được sinh ra đều bình đẳng. Trên mặt lý thuyết là vậy nhưng thực tế khi con người được sinh ra, sự bất bình đẳng đã xảy ra trước khi sinh, sau khi sinh và đến lúc chết sự bất bình đẳng vẫn tiếp tục xảy ra. Hãy lấy vài thí dụ để chứng minh nhận định này.

Thí dụ 1: Hai cá nhân được sinh ra, một người bị bệnh bẩm sinh thiếu một tay, một người có đầy đủ tay chân. Cả hai cá nhân này đã có sự bất bình đẳng về thể xác.

Thí dụ 2: Cùng thí dụ một, khi lớn lên, người bị thiếu một tay có đầu óc thông minh bẩm sinh hơn người có đầy đủ chân tay cho dù cả hai lớn lên trong một môi trường, học cùng một trường học, gia đình có khả năng tài chính giống nhau. Đây là sự khác biệt (bất bình đẳng) ở sự thông minh do bộ óc hoặc do tiền kiếp (nếu ai đó tin vào tiền kiếp).

Chính sự bất bình đẳng này tạo ra sự hiểu biết khác nhau của mỗi người. Hiểu được vấn đề này tập cho chúng ta tánh biết im lặng, không tranh cãi với người mà mình biết rằng họ chỉ hiểu đến mức đó và không thể hiểu xa hơn nữa cho dù có giải thích bằng đủ lý luận, chứng cớ. Có những người chỉ một câu nói, câu bình luận cho một đề tài nào đó, người khác có thể nhận ra tầm nhìn, tầm hiểu biết của cá nhân đó ra sao. Đó là lý do tại sao có những bình luận trên mạng xã hội, nhiều người im lặng bởi đó là cách tốt nhất hầu đối phó với người thiếu chiều sâu ở tâm thức.

Im lặng không có nghĩa là chịu thua, bó tay. Im lặng chỉ là tạm thời ngưng đối thoại để tìm ra nguyên nhân sâu xa của người đối thoại về kiến thức, tâm lý để giải tỏa từng bước một. Đây là một trở ngại cho những vấn đề cần giải quyết cấp thời mà tiến trình giải tỏa lại đòi hỏi thời gian. Xin xem bài Tu Dưỡng Thắng Nhân: Im Lặng để hiểu rõ đề tài này.

2.  Sự nương tựa nhau

Tương quan giữa Người là tương quan hai chiều (hỗ tương), cần thiết để tạo sự sống còn cho mọi người. Tương quan này luôn luôn xảy ra và chỉ chấm dứt khi chúng ta nằm xuống, hoặc chỉ chấm dứt khi chúng ta sống đơn phương ở một nơi nào đó không có người thứ hai.

Từ lúc chúng ta nằm trong bụng mẹ, chúng ta đã nương tựa vào người mẹ để trưởng thành cho đến khi được sinh ra. Người mẹ nhờ vào người khác trong việc sản xuất thực phẩm để người mẹ có ăn, có chất dinh dưỡng nuôi chúng ta. Trong lúc sinh ra, chúng ta nhờ sự giúp đỡ của nhiều người trong bệnh viện để việc sanh nở của người mẹ suôn sẻ. Trong tiến trình từ lúc sinh ra cho đến khi trưởng thành, chúng ta dựa vào xã hội để giáo dục chúng ta thành con người tốt hơn hầu đóng góp công sức xây dựng xã hội tốt đẹp hơn ở tương lai.

Ngay cả một cá nhân có tài năng bẩm sinh vẫn phải nương tựa vào những người khác để có thể đem tài năng đó giúp xã hội. Thí dụ một cá nhân có sáng kiến chế tạo ra cây bút chì thì để cây bút chì thành sản phẩm cung cấp cho nhu cầu của xã hội, tiến trình sản xuất cây bút chì có rất nhiều người tham dự (xin đọc Tôi, Cây Bút Chì để thấy sự tương quan giữa những con người rõ hơn). Phải nắm rõ nguyên lý này để đừng có tính ỷ lại chỉ bởi vì mình tài giỏi hơn người.

3.  Sự tác động vào xã hội

Mỗi con người không những nương tựa vào người khác nhưng đồng thời cũng tác động vào người khác (xã hội) để mọi người cùng tiến hóa. Sự tác động này thể hiện qua hành động, suy nghĩ, lời nói. Một đứa bé chưa trưởng thành (chưa 18 tuổi) vẫn có thể tác động vào những người chung quanh do những suy nghĩ trưởng thành mà người lớn tuổi hơn phải học hỏi. Cái lý luận “áo không mặc qua khỏi đầu” của người Việt cho thấy tinh thần cả vú lấp miệng em. Đừng nghĩ rằng đứa trẻ dưới 18 tuổi không dạy người lớn điều gì. Vấn đề là người lớn có chịu lắng nghe trẻ hay không. Khi lắng nghe thì sẽ thấy có nhiều vấn đề mà người lớn tuổi phải học hỏi từ người trẻ tuổi.

Sự tác động này có hai chiều hướng hoàn toàn khác nhau. Có tác động xấu và tác động tốt tùy theo suy tư của mỗi người. Chính lối suy nghĩ của mỗi người tạo ra hành động và hành động này sẽ được nhiều người làm theo. Nếu là tốt thì mang lợi cho xã hội. Nếu là xấu thì xã hội bất an. Thí dụ: hành động nói dối, nói những điều không có thật trong bầu cử năm 2020 ở Mỹ -- để kết quả đưa đến sự nổi loạn tại căn nhà Quốc Hội chỉ bởi vì một lời nói không có bằng chứng của người lãnh đạo nước Mỹ.

Nắm được nguyên lý này để hiểu rằng mỗi hành động, mỗi việc làm, mỗi lời nói của chúng ta đều tác động vào xã hội. Đó là lý do tại sao người xưa thường nói “uốn lưỡi bảy lần trước khi nói”.

4.  Sự tác động vào thiên nhiên

Chúng ta đang đối diện khủng hoảng môi trường chỉ bởi vì nhiều người không quan tâm đến thiên nhiên và nghĩ rằng thiên nhiên là vô tận. Vũ trụ có thể là vô tận nhưng tài nguyên thiên nhiên thì không vô tận nếu con người không biết bảo quản thiên nhiên hiện có.

Từ khi có sự xuất hiện loài người trên trái đất này, thiên nhiên đã nuôi dưỡng con người. Thiên nhiên cung cấp cây trái, thú rừng cho người ăn. Nhưng cây trái và thú rừng không phải là vô tận cho nên con người tổ chức trồng trọt, chăn nuôi để tiếp tục tạo ra thức ăn mà không dựa hẳn vào thiên nhiên bởi thiên nhiên không đủ cung cấp nhu cầu của loài người khi loài người càng ngày càng gia tăng trên trái đất này.

Thiên nhiên cung cấp khoáng sản, lâm sản, thổ sản, hải sản để gia tăng cuộc sống của con người. Tuy nhiên vì lợi nhuận, các công ty và người tiêu thụ, không biết giới hạn thế nào gọi là đủ để rồi cứ tiếp tục khai thác thiên nhiên làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái của thiên nhiên gồm cả không khí, nước là hai nhu cầu cần thiết của con người. Đã đến lúc cần phải xét lại tác động này để điều chỉnh trước khi quá trể. Đừng vì quyền lợi kinh tế để làm ô nhiễm không khí, nước, rừng; cuối cùng khí hậu thay đổi do tác động của con người chứ không phải tác động của thiên nhiên.

5.  Nhu cầu Con Người

Tất cả mọi giống dân đều là Con Người từ gốc người Homo Sapiens. Đã là Con Người chúng ta đều có cùng một nhu cầu nhu yếu tối thiểu đó là thức ăn, phát triển giống nòi, chỗ cư trú, được hạnh phúc, được an ninh cho bản thân nói riêng và cho toàn dân tộc nói chung. Ăn những món ăn nào thì không bàn ở đây bởi cái ăn mang tính văn hóa, tập tục ở từng quốc gia nhưng nói chung mọi người cần ăn để sống, để có đủ sức phát triển giống nòi. Mọi người cần có một nơi để cư trú và mong muốn được hạnh phúc trong cuộc sống với sự bảo đảm an ninh nhưng không mất quyền lợi của một công dân hay quyền của một Con Người.

Chính những nhu cầu trên đưa Con Người thời nguyên thủy ngồi lại để thành lập xã hội được gọi là bộ lạc, quốc gia. Ngồi lại để thực hiện những nhu cầu của con người trong một phạm vi xã hội rộng lớn để cùng tác động lẫn nhau, đem lại hạnh phúc đến toàn thể chứ không phải một thiểu số nhỏ như thời ăn lông ở lổ. Cho nên sự xuất hiện bộ máy điều hành xã hội gọi là chính quyền để bảo đảm những quyền lợi, quyền căn bản mà con người đã có ở thời nguyên thủy trong một trật tự xã hội để tránh tình trạng mạnh được yếu thua của thời hoang dã loài người.

Không một dân tộc nào muốn bị thôn tính từ một dân tộc khác. Không một dân tộc nào muốn chiến tranh. Đây chính là điểm chung của Con Người. Mọi chiến tranh đều khởi đầu bằng cơ cấu chính quyền, vận động (hay sách động) quần chúng với danh nghĩa là bảo vệ an ninh lãnh thổ để gây chiến nhằm mục đích phá tài sản và chiếm tài nguyên thiên nhiên của nước khác. Đây chính là thực tế từ ngàn xưa cho đến hôm nay chỉ bởi vì Con Người trên thế giới này chưa nắm rõ những đặc tính của Người trên cái nhìn nhân bản.

Chính Tham-Sân-Si dẫn đến chiến tranh. Chúng ta không thể nào diệt được Tham-Sân-Si trong mỗi con người; tuy nhiên, chúng ta có thể đều hòa Tham-Sân-Si để biết sống thật, sống đơn giản, sống vì mọi người thì mới có một thế giới không chiến tranh. Đây là vấn đề không đơn giản nhưng không có nghĩa là không làm được. Trước hết cần phải nhận diện những tương quan giữa con người, những đặc tính của con người để hầu có một nền giáo dục nhân bản không những trên một quốc gia mà trên toàn thế giới thì lúc đó nền hòa bình của thế giới mới có cơ hội xảy ra.

6.  Nhu cầu giúp đỡ

Như đã xác định ở phần 1, con người ngay từ thuở đầu sinh ra là đã có sự bất bình đẳng. Chính sự bất bình đẳng này xã hội cần có một cơ chế tạo cho mọi người có cơ hội, điều kiện và khả năng để vươn lên trên con đường sống của Người. Trong phạm vi xã hội sẽ có người luôn luôn yếu kém về thể chất mà không thể thực hiện công việc xã hội giao phó thì trách nhiệm của xã hội phải giúp đỡ cá nhân đó trong cuộc sống trên một tinh thần đùm bọc lẫn nhau, giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ chứ không phải lợi dụng sự yếu kém của bất cứ ai đó nhằm mục đích trục lợi cho bản thân mà thực tế xảy ra hằng ngày trong cuộc sống.

Thí dụ người bị tàn tật, không thể làm được chuyện gì thì xã hội phải có trách nhiệm bảo đảm những nhu cầu nhu yếu của con người được đầy đủ cho người tàn tật này. Đây không phải là cưu mang của xã hội mà là trách nhiệm của xã hội đối với cá nhân kém khả năng về thể lực mà mục đích chính là tạo cho mọi người cùng tiến hóa, cùng đạt hạnh phúc của cuộc sống.

Những người về già không có khả năng lao động cũng cần sự quan tâm bởi tiến trình đóng góp cho xã hội của những cá nhân đó đã chấm dứt thì đáp lại sự đóng góp đó, xã hội phải có trách nhiệm đối với những người già khi mà khả năng tự sống, tự lo của người già đã không còn nữa.

7.  Nhu cầu y tế

Sinh, Lão, Bệnh, Tử là tiến trình mà mọi người đều phải trải qua. Người Việt thường có câu phòng bệnh hơn trị bệnh. Có nghĩa là phải luôn luôn đi kiểm tra sức khỏe để khi phát hiện ra triệu chứng của bệnh để chửa trị trước khi quá trễ. Mà muốn làm được chuyện này, y tế phải là nhu cầu của cuộc sống và xã hội phải có trách nhiệm lo y tế cho mọi người.

Điều này đã không thực sự xảy ra ở nhiều quốc gia, gồm cả Mỹ. Ở Mỹ nếu bạn không có bảo hiểm và phát hiện bạn bị bệnh ung thư, bạn không có tiền thì đừng mong các bệnh viện sẽ giúp bạn trị căn bệnh bạn có. Bạn chỉ chờ khi căn bệnh phát tác (đau sắp chết) đến lúc bạn phải vào nhà thương thì lúc đó bệnh viện mới giúp bạn để thoát khỏi cơn phát tác đó nhưng sẽ không tiếp tục giúp bạn điều trị sau đó nếu bạn không có tiền và không được nhận trợ giúp của chương trình của chính phủ. Một đất nước giàu có mà số người không có bảo hiểm rất cao thì đó là đất nước giàu có với hệ thống y tế siêu đẳng chỉ để phục vụ người có tiền.

Nhu cầu y tế phải được đánh giá bằng với các quyền căn bản của con người mà bộ máy quản trị đất nước phải bảo đảm cho mỗi người dân sống trên đất nước đó. Đây là phần trách nhiệm của cơ cấu cầm quyền đối với người dân mà không phân biệt giàu nghèo.

8.  Trách nhiệm với xã hội

Nếu xã hội hay bộ máy cầm quyền có trách nhiệm với cá nhân thì cá nhân phải có trách nhiệm với xã hội. Bất cứ quyền lợi nào người dân muốn cần phải đi kèm theo với trách nhiệm của bản thân đối với chính mình và với xã hội.

Cá nhân muốn đường xá an toàn, lưu thông tiện lợi thì phải làm nhiệm vụ đóng thuế để chính phủ có tiền lo những phương tiện công cộng phục vụ xã hội. Dùng phương tiện của công cộng lấy từ tiền thuế của người dân mà chính bản thân của mình, làm ra tiền nhưng lại trốn thuế thì đã không nghĩ đến trách nhiệm với xã hội.

Trách nhiệm với chính bản thân là tự mình phải kiềm chế Tham-Sân-Si của chính mình để không đi quá đà làm ảnh hưởng đến cuộc sống của người khác nói riêng và xã hội nói chung.

Tu Dưỡng Thắng Nhân: Quan Hệ Người với Người (P2)

Vũ Hoàng Anh Bốn Phương

Tháng 1 năm 2022 (Việt lịch 4901)

Nguồn: https://nganlau.com/2022/04/24/tu-duong-thang-nhan-quan-he-nguoi-voi-nguoi-p1/

 

 

Tu Dưỡng Thắng Nhân: Quan Hệ Người với Người (P2)

Đặc tính xã hội (hay quốc gia)

1.  Nhiều cá nhân

Xã hội được hình thành từ nhiều cá nhân. Những cá nhân này có những đặc tính của Người như đã nói ở phần P1. Từ những đặc tính đó, những cá nhân hợp lại thành xã hội để cùng nhau giải quyết những đặc tính của người.

Xã hội được hình thành là điều bắt buộc phải xảy ra bởi không ai có thể tự sống một mình mà không cần sự giúp đỡ của xã hội. Thời đại nguyên thủy của loài người là thời đại của mạnh được yếu thua bởi mạnh ai nấy lo cuộc sống của chính mình mà không quan tâm đến cuộc sống của người khác. Tuy nhiên khi nhìn ra được đặc tính của Người, với ưu và khuyết điểm, Con Người kết hợp để thành xã hội, cùng nhau bảo vệ, nâng cao cuộc sống của bản thân và của toàn xã hội.

Khi Con Người sống trong xã hội thì Con Người phải có trách nhiệm với xã hội. Bất cứ quyền tự do nào của Con Người phải kèm theo trách nhiệm với xã hội. Nếu quyền tự do kinh doanh mà làm ảnh hưởng đến môi trường sống của xã hội thì đã thiếu trách nhiệm với xã hội. Sự kiện một số người trong gia đình báo với cơ quan FBI về người thân của mình tham gia vào cuộc đảo chính hụt vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 tại căn nhà Quốc Hội Hoa Kỳ cho thấy tinh thần trách nhiệm của Con Người đối với xã hội được đặt cao hơn tình cảm gia đình. Không thể nào vì tình cảm gia đình mà bao che những điều sai trái có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống, cơ chế dân chủ của xã hội.

Nếu một cá nhân không trải qua sinh hoạt nhóm để thảo luận trước khi ra công chúng để trình bày quan điểm của mình thì dễ gây xung đột vì chưa được trao đổi qua nhiều góc cạnh. Đó là trường hợp ích kỷ, nông cạn: chỉ muốn đạt được điều mình muốn mà không cần biết ý kiến người khác, hay nguồn gốc vấn đề, hay toàn diện (tổng thể) của vấn đề.

Tiếc thay con người chỉ có 24 giờ/ngày để sống mà lại phí thời giờ trong ăn chơi hưởng thụ thay vì quan tâm đến vấn đề xã hội. Họ giao phó trách nhiệm cho đại diện dân cử (hay thầy giáo, cảnh sát, sở xã hội) và khi không vừa ý thì phản ứng thô bạo.

2.  Chính Trị

Xã hội được hình thành từ nhiều con người. Bộ máy xã hội muốn hoạt động tốt cần phải có một bộ máy điều hành gọi là chính quyền. Bộ máy chính quyền này mục đích chính là làm chính trị hiểu theo nghĩa bình dân đấy là “thiết kế và chấp hành nhân sinh”. Nói nôm na là điều hòa các tương quan giữa người với người, các nhu cầu của mọi người sống trong xã hội để mọi người cùng tiến. Những bộ máy chính quyền biết quan tâm đến cuộc sống của người dân ngày xưa gồm cả thời kỳ phong kiến, tạo ra cuộc sống an cư lạc nghiệp mà thời Lý, Trần, Lê là thí dụ điển hình.

Thực tế thì đa số bộ máy chính quyền từ xưa đến nay, mục đích chính để tranh giành quyền lực, quyền lãnh đạo mà không quan tâm đến đời sống của người dân. Sự xuống cấp của các triều đại Trần, Lê, Lý là thí dụ cho thấy khi lãnh đạo (nhà vua) không quan tâm đến cuộc sống của dân mà chỉ lo bản thân, trụy lạc thì triều đình sẽ sụp đổ. Hình ảnh đảng tranh của Mỹ hiện giờ là thí dụ thực tế. Hai đảng tranh giành ảnh hưởng và sẵn sàng đóng cửa cơ cấu chính quyền với mục đích làm giảm uy tín đảng cầm quyền để có thể dùng tâm lý mua lá phiếu của người dân cho kỳ bầu cử sau đó.

Khi những người giàu có đóng thuế thấp hơn những người nghèo mà cơ cấu chính quyền không giải quyết thì rõ ràng những người cầm quyền không quan tâm đến ngân sách quốc gia, cuộc sống của người dân mà chỉ quan tâm đến những công ty giàu có, những cá nhân giàu có bởi họ có ảnh hưởng đến chính sách, luật lệ của quốc gia qua nhóm vận động hành lang, qua những sư đoàn luật sư kiện cáo để đạt cái họ muốn bằng giá trả của những người dân thấp cổ bé miệng.

Khi quyền tự do cá nhân đặt lên trên quyền lợi của tập thể, giới lãnh đạo xem thường khoa học để không ngăn chặn ảnh hưởng của bệnh dịch COVID-19 với những sắc lệnh cấm các công ty, cơ cấu chính quyền địa phương, trường học trong việc bắt buộc mang khẩu trang mặt và chích ngừa. Điều lạ là họ tuyên truyền đó là sự lựa chọn cá nhân trong vấn đề đeo khẩu trang hay chích ngừa nhưng trái lại họ lại lấy cái quyền lựa chọn cá nhân của những người phụ nữ mang thai. Nếu hành động phá thai chỉ giết hại một hài nhi thì hành động chống chuyện mang khẩu trang mặt, chích ngừa hoặc bán súng làm giết hại đến nhiều người nhưng giới lãnh đạo im lặng, không làm gì mà lại ủng hộ cái quyền tự do cá nhân này, không đặt trách nhiệm cá nhân đối với cộng đồng, xã hội.

Nhiệm vụ duy nhất của chính quyền là “thiết kế và chấp hành nhân sinh” để bảo vệ an ninh về mặt y tế, tinh thần, giáo dục, kinh tế, quyền công dân trong một tinh thần có trách nhiệm với tập thể. Chính sách “thiết kế và chấp hành nhân sinh” phải được nhìn trên phương diện tổng thể nhằm phục vụ số đông quần chúng trong xã hội và không làm thiệt hại đến môi trường sống cho thế hệ tương lai. Có những chính sách để phục vụ thiểu số (thí dụ chính sách ưu đãi dành cho dân tộc thiểu số vùng núi) nhưng chính sách đó hoàn toàn không ảnh hưởng đến cái đa số thì vẫn có thể chấp nhận dù rằng mục đích chính là cho một thiểu số trong xã hội.

3.  Bộ máy cầm quyền

Để thực hiện chuyện chính trị thì cần phải có một bộ máy lãnh đạo làm chuyện thiết kế và chấp hành nhân sinh. Những người nằm trong vị trí cầm quyền có tác động rất lớn vào đời sống của người dân cho nên bộ máy lãnh đạo cần phải lựa chọn, đạt tiêu chuẩn không những về khả năng lãnh đạo, chuyên môn; mà gồm cả tư cách, nhân cách, đạo đức tương tác giữa người với người trong xã hội.

Người giỏi thương mại không có nghĩa là cá nhân đó giỏi về chuyện thiết kế và chấp hành nhân sinh bởi đây là hai chuyên nghiệp khác nhau. Một bên thương mại nghĩ về lợi nhuận cho bản thân hoặc công ty; một bên là để phục vụ xã hội trong việc thiết kế và chấp hành nhân sinh. Ngoại trừ cá nhân vừa làm thương mại nhưng đồng thời tham gia vào các hoạt động xã hội thì có thể có đủ bản lãnh trong việc làm thiết kế và chấp hành nhân sinh.

Bộ máy cầm quyền từ những con người cho nên phải có một hệ thống tuyển chọn, phát hiện, thanh lọc, để những thành phần lãnh đạo có đầy đủ phẩm hạnh về đạo đức ứng xử, hành xử trong bộ máy cầm quyền nhằm mục đích phục vụ cho xã hội thay vì phục vụ quyền lợi cá nhân, hay quyền lợi của đảng mà hình ảnh bộ máy cầm quyền của Mỹ là thí dụ điển hình.

Bất cứ cá nhân lãnh đạo nào đặt quyền lợi của cá nhân, của đảng phái lên trên quyền lợi của xã hội thì phải được bộ máy cầm quyền phát hiện để đào thải những cá nhân lãnh đạo hư hỏng đó. Bất cứ cá nhân lãnh đạo nào trong xã hội mà đi nói những điều không có thật hoặc kích động bạo lực thì cá nhân đó phải đào thải ra khỏi bộ máy cầm quyền chứ không thể tiếp tục cầm quyền bởi sẽ nguy hiểm cho xã hội khi lợi dụng bộ máy cầm quyền để thực hiện chuyện bạo lực mà hình ảnh Trump kêu gọi mọi người đảo chính trong ngày 6 tháng 1 năm 2021 là thí dụ điển hình.

Lãnh đạo xã hội (hay cầm quyền) không phải ai cũng làm được. Phải là người có tâm huyết, học tập và chuẩn bị. Đa số vì tham vọng quyền lợi hơn là thực tâm muốn xây dựng xã hội (đất nước, con người). Trong sinh hoạt dân chủ thì ý dân là ý Trời nhưng làm sao để người dân có ý thức (dân trí) thì lại là chuyện khác (giáo dục). Nhìn vào hệ thống giáo dục, nhà giáo (educator) thì sẽ biết con người (người dân), xã hội đi về đâu.

Kêu gọi con người chuyển hóa (như các nhà truyền giáo) đã xảy ra hàng thế kỷ nhưng bản chất con người dễ bị cám dỗ bởi vật chất, hưởng thụ cho nên sự chuyển hóa chỉ có thể xảy ra từ chính bản thân mỗi con người mà không thể nhờ cậy tôn giáo vì chính các nhà đại diện tôn giáo cũng biến chất.

4.  Tổ chức xã hội dân sự

Ngoài bộ máy cầm quyền thì các tổ chức xã hội dân sự đóng vai trò rất quan trọng trong việc thiết kế và chấp hành nhân sinh. Những tổ chức xã hội dân sự này hoạt động trong cuộc sống của người dân cho nên hiểu rõ những nhu cầu cần thiết của người dân. Chính sự hiểu rõ này, các tổ chức xã hội dân sự trực tiếp giúp cho bộ máy cầm quyền những đề nghị thực tế hầu có chính sách áp dụng vào trong xã hội, đáp ứng nhu cầu của xã hội. Sự tương tác giữa các tổ chức xã hội dân sự và chính quyền là sự tương tác để đạt hiệu quả cao, thực tế trong việc thiết kế và chấp hành nhân sinh.

Thay vì trực tiếp tham gia vào chuyện thiết kế và chấp hành nhân sinh thì những ai quan tâm về xã hội có thể tham dự vào các tổ chức xã hội dân sự để giáng tiếp đóng góp công sức vào việc xây dựng xã hội tốt đẹp và cũng là cơ hội để tập luyện hầu tạo kinh nghiệm trước khi trực tiếp tham dự vào bộ máy cầm quyền. Cho nên vị trí của các tổ chức xã hội dân sự phải được đánh giá cao và bộ máy cầm quyền luôn luôn tạo điều kiện để các tổ chức xã hội dân sự hiện hữu, hoạt động trong tiến trình thiết kế và chấp hành nhân sinh ở dạng tổng thể nhằm giúp mọi người cùng tiến trên mọi lãnh vực.

Giống như bộ máy cầm quyền có những cơ chế để loại bỏ thành phần hủ hóa của người cầm quyền thì các tổ chức xã hội dân sự cũng phải có những cơ chế tự đặt ra hoặc do chính quyền đặt ra để tránh tình trạng các tổ chức xã hội dân sự lợi dụng sức mạnh của tổ chức mình nhằm làm ảnh hưởng đến chính sách của quốc gia mà chính sách đó có hại đến số đông sống trong xã hội.

Khi đời sống chính trị, kinh tế, xã hội ... ngày càng phức tạp bởi tin tức, kỹ thuật, giao thông... thì con người cần phải nỗ lực cân bằng đời sống tâm lý và sinh lý, tinh thần và vật chất vì cơ thể con người vẫn chỉ là bộ óc và thân thể bẩm sinh. Như vậy xã hội cần chính quyền. Chính quyền cần thu thuế để điều hành xã hội, điều hòa sinh hoạt kinh tế. Nhưng người dân chỉ thích "làm giàu" (kinh tế) mà không thích đóng thuế, yêu cầu cắt giảm vai trò của chính quyền (ở đây chỉ nói xã hội dân chủ, không nói xã hội độc tài, cộng sản) thì tương lai con người như thế nào? Các tổ chức xã hội dân sự cần phải giải thích rõ cho người mình phục vụ nắm rõ được trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với xã hội (hoặc bộ máy cầm quyền) và ngược lại trách nhiệm của xã hội đối với cá nhân bởi chỉ khi nào hiểu được trách nhiệm này thì hai khối này mới có thể hợp tác để mọi người cùng tiến.

Nếu chính quyền và người dân không đồng ý giải quyết vấn đề khí hậu, môi sinh, khai thác thiên nhiên... thì trái đất sẽ cạn kiệt. Thiên tai sẽ hủy diệt nhân loại thì chẳng có chính quyền hay tôn giáo nào chống đỡ nổi.

Nhưng vai trò và nhiệm vụ của chính quyền cũng không thể giải quyết mọi vấn nạn xã hội mà cần sự hợp tác của các tổ chức xã hội dân sự. Tôn giáo có thể giúp phần nào nhưng đôi khi cũng là trở ngại (kỳ thị tôn giáo) mà hình ảnh tiểu bang Utah giao trách nhiệm giúp người nghèo khó cho nhà thờ Mormon; nhưng khi người nghèo khó cần sự giúp đỡ thì người lãnh đạo tôn giáo chỉ giúp đỡ nếu vào đạo Mormon, còn không vào thì chỉ giúp một lần duy nhất. Các tổ chức xã hội dân sự cố gắng trám vào chỗ trống nhưng cho tới khi nào mỗi cá nhân tự chủ để điều hành cuộc sống bản thân mà không tạo gánh nặng cho xã hội (trừ những người tàn tật, khuyết tật, hoặc già yếu) thì chúng ta sẽ cần bao nhiêu loại tổ chức xã hội sự để phục vụ con người cố tình "ăn hại"?

5.  Tôn giáo

Con người ngoài nhu cầu nhu yếu còn có nhu cầu tinh thần. Tôn giáo phục vụ tâm linh trên lãnh vực tinh thần. Khác với các tổ chức xã hội dân sự, tôn giáo phải hoàn toàn tách rời ra khỏi bộ máy cầm quyền bởi lịch sử chứng minh tôn giáo và chính quyền luôn luôn có sự bất đồng trên lãnh vực quyền hành trong việc thiết kế và chấp hành nhân sinh.

Đây là lý do tại sao Hiến Pháp Mỹ tách rời tôn giáo ra khỏi chính quyền (dù thực tế tôn giáo có ảnh hưởng đến chính sách của chính quyền). Sự điều hành tôn giáo trên mặt tinh thần do các tôn giáo tự đặt ra. Tuy nhiên vì sống trong xã hội, các lãnh đạo tôn giáo phải có trách nhiệm với xã hội và theo đúng luật pháp của xã hội.

Những vụ sách nhiễu tình dục trẻ em trên thế giới với sự bao che của các lãnh đạo tôn giáo ở quá khứ cho thấy người lãnh đạo tôn giáo đã không đặt trách nhiệm của một Con Người đối với xã hội là ưu tiên hàng đầu. Những giáo dân cũng phải có trách nhiệm với xã hội khi phát hiện bất cứ lãnh đạo tôn giáo nào vi phạm luật pháp thì phải lên tiếng chứ không thể im lặng để người phạm tội tiếp tục vi phạm luật pháp. Nên nhớ giáo dân có trách nhiệm không những với tôn giáo của mình mà gồm cả trách nhiệm đối với xã hội mình đang sống; trách nhiệm với xã hội phải đặt lên trên trách nhiệm với tôn giáo khi cả hai có sự tương phản.

Với tiến bộ của khoa học kỹ thuật thời đại 2000s thì con người phải ý thức rằng tôn giáo chỉ là sản phẩm của thời đại cổ xưa khi tôn giáo được dùng để giải thích các hiện tượng thiên nhiên, xã hội.... Ngày nay phương tiện truyền thông, khoa học tối tân thì con người phải hiểu tôn giáo một cách khoa học hơn. Hãy xét lại thực chất căn bản của tôn giáo: Phải chăng các vị sáng lập tôn giáo đều muốn con người (loài người) sống lương thiện, thành thật, yêu thương nhau? Vậy thì có gì để các nhà "đầu tư" tôn giáo lải nhải qua hàng thế kỷ mà vẫn không thay đổi được con người, vẫn còn chiến tranh, xung đột, kỳ thị? Phải chăng sai lầm vẫn nằm ở mối tương quan giữa người và người?

Kết Luận

Những ai quan niệm tu dưỡng thắng nhân là điều quan trọng trong tiến trình tự giáo dục thì cần phải nắm rõ đặc tính của Người và Xã Hội để biết cách ứng xử trong đời sống xã hội với mục đích chung là tôn trọng, cùng nhau tiến bộ chứ không phải mạnh được yếu thua.

Hiểu những đặc tính bên trên tức là hiểu người. Và cũng với đặc tính bên trên tự bản thân có thể hiểu ở chính mình để đặt mình vào đúng vị trí của bộ máy xã hội. Chỉ khi nào chính mỗi người sống trong xã hội đặt đúng vị trí thì bộ máy xã hội mới hoạt động hữu hiệu, đạt hiệu quả cao; kéo dài hạnh phúc, rút ngắn khổ đau.

Điều này có thể thực hiện ở chính bản thân. Nhưng trong tương lai, những điều này cần phải áp dụng vào hệ thống giáo dục bởi không phải ai cũng có kỹ năng tu dưỡng thắng nhân trên một tinh thần trách nhiệm với chính bản thân và xã hội.

Vũ Hoàng Anh Bốn Phương

Tháng 1 năm 2022 (Việt lịch 4901)

Nguồn: https://nganlau.com/2022/04/24/tu-duong-thang-nhan-quan-he-nguoi-voi-nguoi-p2/