Khi đã xác định là
chuyện tham gia vào Chính Trị là quyền của một Công Dân, quyền của Con Người --
thì cụ Lý phân tích thêm cái tham gia vào Chính Trị đó đơn giản qua phần Chính
Trị Hằng Ngày.
Chính trị hằng
ngày là gì? “Chính trị không phải là công
việc cao siêu ghê gớm, lớn lao, khó khăn, xa lạ. Chính trị ở ngay trong đời sống
hàng ngày của mình, ở ngay cơm áo. Đói rét mà chịu một bề, nhục nhã mà cúi đầu
im lặng, không biết đứng dậy đòi lấy sự sống còn, mà xếp đặt cho quốc gia được
no ấm; đó là hại cho mình và hại cả dân chúng, tức là phản mình và phản dân
chúng.” (1)
Từ ngữ Đói Rét phải
hiểu ở một nghĩa sâu rộng không đơn thuần là thiếu ăn, thiếu mặc. Bởi cuộc sống
hàng ngày của Con Người nói chung và người Việt nói riêng, không phải là đủ ăn,
đủ mặc mà còn nhiều nhu cầu khác. Nếu chỉ đủ ăn, đủ mặc để rồi yên lòng, không
tham gia vào chính trị thì cuộc sống của chúng ta đâu hơn gì con bò, con trâu?
Bởi trâu, bò chỉ cần đủ ăn là xong, không đòi hỏi gì nữa. Ngày hôm sau con bò -
trâu có thể bị giết để người ăn thịt thì con bò - trâu cũng chẳng lo âu. Nhưng
Con Người thì không đơn giản như thế. Đây chính là sự khác biệt giữa Người và Vật.
Và từ ngữ Con Người đã nói lên nhu cầu của Con Người ngoài cái ăn, cái mặc còn
có những nhu cầu khác gồm có cả tinh thần; gồm có cái lo lắng cho tương lai của
con cái, của dân tộc; gồm có cả những quyền tự do căn bản mà ngay thời nguyên
thủy của loài người mọi người đã có; gồm có cả an ninh cho chính bản thân, gia
đình và giống nòi Việt; gồm có cả môi sinh nước, không khí, biển sạch, thức ăn
sạch, xã hội sạch (minh bạch), chính quyền minh bạch (rõ ràng trong ngân sách
chi tiêu và chịu sự kiểm soát của người dân).
Nói chung tất cả
những sinh hoạt hàng ngày của chính mỗi cá nhân trong xã hội phải được chính những
thành phần trong xã hội đó quan tâm. Nếu chúng ta không quan tâm để lo cho cái
cuộc sống hàng ngày của chính mình thì chính chúng ta đã phản lại chính mình và
dân tộc mình.
Cuộc đấu tranh của
dân Hà Tĩnh trong đầu năm 2017 để đi bộ đến tòa án kiện công ty Formosa nhưng
đã bị nhà cầm quyền csvn ngăn chận bằng cách -- không cho các công ty xe chở
người dân đến tòa án. Khi người dân quyết định đi bộ thì công an ngăn cản và
đánh đập. Cái thái độ im lặng của các chủ xe để đứng về phía nhà cầm quyền; cái
thái độ của công an đánh dân chúng khi mà dân chúng Hà Tĩnh thực hiện quyền tự
do Con Người của chính mình, đòi công ty Formosa bồi thường thiệt hại về tinh
thần, vật chất trong vụ làm biển ô nhiễm -- thì hành động của nhà cầm quyền,
cũng như của các công ty xe, cũng như sự im lặng của cơ quan báo chí trước hành
động phản dân, hại nước này -- thì số đông người dân Việt vẫn tiếp tục không
tham gia vào chính trị mà cứ phó mặt cho nhà cầm quyền csvn làm gì thì làm.
Sự im lặng đáng sợ
này chứng tỏ người Việt đã khước từ cái quyền tham gia vào chính trị hàng ngày
của chính mình, chấp nhận làm nô lệ cho cái đãng cầm quyền, chấp nhận sự đàn áp
thô bạo trên đồng bào của chính mình và xem đó không phải là chuyện của mình --
do dù chính mình đang ăn cá độc, do dù chính mình bị ảnh hưởng bởi môi trường
biển xấu (trực tiếp hay gián tiếp) vào đời sống kinh tế của chính mình mà vẫn
im lặng không trực tiếp tham gia vào chính trị, thay đổi cuộc sống hàng ngày của
chính mình.
Câu hỏi đặt ra là
nhà cầm quyền cấm hay chính thái độ im lặng của đa số người dân cho nên nhà cầm
quyền tiếp tục đi ngược lại nguyện vọng của người dân? Có lẽ chính thái độ im lặng
của người dân đã đưa đến quyết định của nhà cầm quyền là đàn áp người dân Hà
Tĩnh, đàn áp những ai lên tiếng đòi biển sạch, đòi bồi thường từ công ty
Formosa. Nếu 30 triệu người dân lên tiếng thì liệu nhà cầm quyền csvn có đủ lực
lượng công an để trấn áp 30 triệu người? Nếu 30 triệu người Việt thực hiện chuyện
chính trị hàng ngày đòi hỏi môi trường sạch, một chính quyền minh bạch thì liệu
đãng csvn sẽ đàn áp 30 triệu người trên? Chính một anh công an đàn áp người dân
Hà Tĩnh đã nói là nếu số người gia tăng thì lực lượng công an khó mà đàn áp được
số đông.
Câu nói của cụ Lý
Đông A hơn 70 năm trước vẫn còn hiện hữu trong dân tộc Việt của thế kỷ 21 này.
“Đói rét mà chịu một bề, nhục nhã mà cúi
đầu im lặng, không biết đứng dậy đòi lấy sự sống còn, mà xếp đặt cho quốc gia
được no ấm; đó là hại cho mình và hại cả dân chúng, tức là phản mình và phản
dân chúng”. Đau đớn thay cho dân tộc Việt. Chỉ vì nhìn sai từ Chính Trị mà
quên đi cuộc sống của chính mình, không dám đứng lên để giành lại quyền được sống
của chính mình và dân tộc mình.
Không thể nào tiếp
tục không tham gia vào chính trị khi mà chính cuộc sống của chúng ta đã bị xáo
trộn. Không thể nào không tham gia vào chính trị khi giống nòi Việt đang tiếp tục
bị phương Bắc làm ô nhiêm môi trường để giết hại giống nòi Việt. Không thể nào
tiếp tục im lặng trước thái độ đàn áp của giới cầm quyền csvn.
Chính Trị Phong
Cách.
Chính Trị theo cái
nhìn của cụ Lý không ngừng ở hai điểm tầm thường trên. Trái lại cụ Lý nhìn vấn
đề Chính Trị ở phương diện Nhân Luân, Nhân Cách và Quốc Cách. Nói chung cái
Chính Trị phải là để phục vụ Con Người, những người dân sống trong quốc gia đó
để thể hiện văn hóa, văn minh của một dân tộc, của một quốc gia.
“Chính trị ở ngay sự giữ gìn lấy phong hoá,
trình độ sống phải đúng đường của mình. Phải bảo vệ lấy luân lí, cái lẽ sống xứng
đáng của con người gọi là Nhân Luân. Cũng cần phải cố lấy lại cái cốt cách, sự
cư xử giao thiệp trang trọng của con người, gọi là Nhân Cách, thì mới mở rộng,
làm cho ăn sâu được công đức ở nơi quốc dân. Như thế mới mong đạt được mục đích
chính trị. Sự sống không có cốt cách con người, nhất là cái Quốc Cách, như thế
thì không có gì sáng sủa đẹp đẽ, xứng đáng, không đưa người ta đến đâu, mà trái
lại có thể làm hại được nữa; đó cũng là phản dân chúng.”
Văn hóa của một
dân tộc, của một xã hội được nhìn qua được lối ứng xử của người dân trong nước
ra sao. Người dân biết tôn trọng luân lý Con Người, sẵn sàng đứng lên chống lại
cái ác, cái sai trái; sẵn sàng chấp nhận sống thiệt thòi để sống xứng đáng là một
Con người có Nhân Luân (đạo lý, luân lý căn bản của Con Người là phải đứng về kẻ
yếu khi kẻ yếu bị kẻ mạnh hiếp đáp, khi kẻ mạnh đàn áp thô bạo kẻ yếu). Từ thái
độ sống có luân lý để phản ảnh ra cái cử xử văn minh của Con Người, của Dân Tộc
mà cụ Lý gọi là Nhân Cách. Và nếu nhiều người sống đúng với Nhân Cách của mình
thì sẽ tạo ra Quốc Cách, tức là cách hành xử của một quốc gia đối với dân tộc
mình, đối với nhân loại.
Tại sao thời đại
nguyên thủy, còn người hợp lại với nhau để thành lập bộ lạc (xã hội ở phương diện
rộng lớn với nhiều bộ lạc) với mục đích gì? Mục đích để bảo đảm sự đối xử giữa
Con Người với Con Người không như thời nguyên thủy cá lớn nuốt cá bé, mạnh được
yếu thua. Khi bộ lạc hình thành thì cuộc sống của những Con Người dưới bộ lạc
đó được văn minh hơn, lối hành xử nhân đạo hơn, không thể cướp giựt tài sản,
đánh đập người khác một cách tự nhiên như thời nguyên thủy khi mọi người sống rời
rạc. Lúc đó (thời nguyên thủy) an ninh bất an, ai mạnh sẽ thắng, ai yếu sẽ
thua. Nhưng người mạnh rồi có lúc sẽ yếu, cho nên sẽ bị kẻ mạnh khác cướp lấy
tài sản, sinh mạng của mình. Chính vì thế mà Con Người thời nguyên thủy đã tụ họp
lại với nhau thành từng bộ lạc để bảo vệ lấy nhau; để gia tăng sức sống trong
luân lý, kiến tạo một nền văn minh mới; văn minh bộ lạc với luật lệ rõ ràng,
luân lý rõ ràng với sai-trái, phải-quấy, thiện-ác.
Nhìn giống nòi Việt
hiện giờ thì cái văn minh hiện có tại đất Việt là gì? Đây là một nền văn minh của
thời nguyên thủy, mạnh được yếu thua. Đây là nền văn minh lạc hậu mà trong đó mọi
người sống còn thua Con Người nguyên thủy. Thua ở điểm nào? Thua ở điểm là Con
Người nguyên thủy thấy được sự bất an của cuộc sống cho nên hợp lại thành bộ lạc
để bảo đảm sự bất an trong cuộc sống; đồng lòng sống trong một luân lý được những
người trong bộ lạc đặt ra để cùng nhau bảo vệ tài sản, sinh mạng của tất cả
thành viên trong bộ lạc đó; không ai có thể cướp giựt tài sản và lấy sinh mạng
của người khác trong cái bộ lạc đó. Rõ ràng Con Người thời nguyên thủy đã hơn
xa người Việt của hôm nay. Hãy tạm gác chuyện so sánh người Việt hôm nay với 4
ngàn năm văn hiến trước đó mà chỉ cần so sánh người Việt với thời Con Người
nguyên thủy, cái thời ăn lông, ở lỗ. Phải làm sự so sánh này để đánh giá chính
xác cái văn minh hiện có trên đất Việt hôm nay.
Đừng nghĩ rằng với
Iphone, Bphone, với xe đẹp là sự văn minh. Đó chỉ là bề ngoài của cuộc sống chứ
không nói lên cái văn minh đích thực của một Con Người, của một dân tộc, của một
quốc gia. Văn minh là cái ứng xử giữa Con Người với Con Người. Nếu sự ứng xử giữa
Con Người với Con Người vô nhân, vô đạo, vô tình, vô cảm thì đấy không phải là
văn minh mà là một xã hội thú mang lốt con vật Người. Chỉ có những con thú mới
sẵn sàng cắn giết đồng loại của mình. Chỉ có những con thú mới có thể quay lưng
lại với đồng loại của mình.
Chúng ta có can đảm
để nhìn nhận sự thật trên hay chúng ta vẫn tự ti mặc cảm để rồi đem ra cả ngàn
lý do viện dẫn cho lối ứng xử tàn bạo của người Việt đối với người Việt hôm
nay? Cần phải nhấn mạnh rằng lối ứng xử này không phải chỉ xảy ra ở VN mà xảy
ra ở các nước khác, nơi mà có người Việt sinh sống, tuy rằng mức độ trong nước
và ngoài nước khác nhau nhưng tựu chung, lối ứng xử của người Việt hôm nay quá
tàn bạo, quá vô luân.
Hãy mạnh dạn vượt
lên và xóa bỏ những suy nghĩ không lành mạnh trong vấn đề Chính Trị. Phải hiểu
Chính Trị một cách đơn giản là “thiết kế và chấp hành dân sinh”. Sự thiết kế
này không ai hiểu và biết nhiều bằng chính bản thân của mỗi thành viên trong xã
hội. Chính vì thế chúng ta phải tham gia vào chính trị, không thể chạy trốn,
không thể để người khác quyết định cuộc sống chính mình.
Chính Trị Là Gì (P3)?
Vũ Hoàng Anh Bốn
Phương
Tháng 3 năm 2017
Dallas, TX
1. https://thangnghiadotorg.files.wordpress.com/2016/11/duongsongviet-version-layouted-may2016.pdf
Nguồn: https://nganlau.com/2017/04/01/chinh-tri-la-gi-p2/